Senegal'de hapishaneden iktidara uzanan Sonko-Faye ortaklığı çöktü

Devlet televizyonunda 22 Mayıs'ta okunan cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle, Nisan 2024'ten bu yana görevini sürdüren Başbakan Sonko'nun görevden alındığı ve hükümetin feshedildiği duyuruldu.

Sonko, kararın ardından sosyal medya hesabından yalnızca "Elhamdülillah, bu gece huzurlu şekilde uyuyacağım." yorumunu yaptı.

Saatler içinde yüzlerce destekçisi Sonko'nun Dakar'daki konutunun önünde toplandı, Sonko, fotoğraflarını taşıyan kalabalığı selamladı.

İktidardaki Afrika Yurtseverleri Senegal İçin Çalışma, Etik ve Kardeşlik Partisi (PASTEF) liderleri Sonko'nun çalışmalarını öven bir açıklama yaparak 6 Haziran kongresine hazırlandığını duyurdu.

Muhalefet partileri ise bu gelişmeyi iktidar bloğunun iç çöküşünün kanıtı olarak nitelendirdi.

Hapishaneden iktidara uzanan ortaklık

Kamuoyunda "kopuş" olarak nitelendirilen gelişmenin arka planında, 2 yıldır giderek belirginleşen görüş ayrılıkları bulunuyor.

Sonko ve Faye'nin el ele iktidara geliş hikayesi 2024 yılına, Cap Manuel cezaevine uzanıyor.

Muhalif bir lider olduğu dönemde, dönemin Turizm Bakanı Mame Mbaye Niang'a iftira suçundan hüküm giydiği için seçilme hakkını kaybeden Sonko, yerine en yakın arkadaşı Faye'yi aday göstermişti.

O dönem her ikisi de Dakar'daki Cap Manuel cezaevinde yatan 2 isim, seçim kampanyasını uzaktan yürütmüş ve destekçilerini "Diomaye mooy Sonko, Sonko mooy Diomaye (Diomaye Sonko'dur, Sonko da Diomaye)" sloganı etrafında birleştirmişti.

Sonko destekçileri, bütün unsurlarıyla Faye'yi desteklemiş ve o dönem neredeyse adını kimsenin bilmediği 44 yaşındaki bu genç ismi Mart 2024'te cumhurbaşkanlığı koltuğuna taşımıştı.

Yıllardır hazırlandığı ve hayalini kurduğu koltuğa, politikaya pek de aşina olmayan arkadaşını oturtan Sonko da başbakan olarak atanmıştı.

İki yılda büyüyen görüş ayrılıkları

Büyük bir halk desteğiyle iktidara yerleşen Faye-Sonko ikilisi, aradan geçen iki yılda giderek birbirinden uzaklaştı.

Yönetim anlayışı bakımından Sonko hızlı bir kırılma ve eski seçkinlere karşı sert bir dilden yana tavır alırken Faye daha temkinli ve diyalog odaklı bir çizgide ilerledi.

PASTEF genel başkanlığını sürdüren Sonko, tüm koalisyonun parti çatısı altında toplanmasını isterken Faye, kendisini seçime taşıyan "Diomaye Cumhurbaşkanı" koalisyonunu Kasım 2025'te yeniden yapılandırdı.

Faye'nin söz konusu koalisyonu yeniden canlandırması 2029'da düzenlenecek cumhurbaşkanı seçiminde aday olmak istediği şeklinde yorumlandı ve ikilinin arasındaki ilk soğuk rüzgarlar bu adımla esmeye başladı.

Kamuoyunda, Sonko'nun, Faye'yi cumhurbaşkanı adayı gösterirken kendisinden 2029 seçimlerine girmeyeceğine dair söz verdirttiği iddiaları yer aldı.

Ayrışma, 7 Aralık 2025'te Şehitler Günü töreninde Sonko'nun, Faye ile aralarında "gerçek bir anlaşmazlık" olduğunu açıklamasıyla belirginleşti.

Faye'nin mayıs ayında üç televizyon kanalına verdiği röportajlarda aralarındaki gerilimi doğrulaması kopuşu hızlandırdı.

Son kıvılcım ise 22 Mayıs'ta Ulusal Mecliste çaktı.

Sonko, siyasi partilere ayrılan kamu kaynaklarının kullanımı konusunda Faye'yi açıkça eleştirmesi üzerine aynı günün akşamı çıkan kararname ile görevden alındı.

Senegal siyaseti yeni bir döneme gebe

Sonko'nun görevden alınması iktidar bloğunda derin bir kırılma yaratırken siyasi tablonun nasıl şekilleneceği ise henüz netlik kazanmadı.

Mecliste 165 sandalyenin 130'unu elinde bulunduran Sonko liderliğindeki PASTEF'in tutumu, sürecin seyrini belirleyecek en kritik etken olarak öne çıkıyor.

Partinin Faye'nin yeni hükümetini desteklemesi halinde Sonko tabanında derin bir hayal kırıklığı kaçınılmaz görünüyor.

6 Haziran'daki parti kongresinde Sonko'nun yeniden genel başkan seçilmesi durumunda ise Faye, güçlü bir parlamento çoğunluğuna karşın zayıflamış bir parti tabanıyla karşı karşıya kalabilir.

Sonko'nun görevden alınmasının hemen ardından taraftarlarının sokaklara dökülmesi ve PASTEF içinde Faye'ye yönelik "davaya ihanet etti" söyleminin yükselmeye başlaması, eski başbakanın 2029 kampanyasını şimdiden başlatabileceğine işaret ediyor.

Yeni başbakanın kim olacağı ve 6 Haziran PASTEF kongresi, Senegal siyasetinin bundan sonraki seyrini şekillendirecek iki kritik dönüm noktası olarak öne çıkıyor.