Belirsiz Kişi
25 آگوست 2026•بهروزرسانی: 25 آگوست 2026
استانبول/ خبرگزاری آنادولو
کریستوفر اسمارت، شریک مدیریتی گروه «آربروث» و مشاور اقتصادی پیشین دولت باراک اوباما، در یادداشتی برای خبرگزاری آنادولو به بررسی برندگان و بازندگان اقتصادی جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران پرداخت.
«با کاهش چشمانداز توافق پایدار میان آمریکا و ایران، محدودیتهای کشتیرانی در تنگه هرمز ممکن است از یک بحران موقت فراتر رفته و به چالشی بلندمدت برای اقتصاد جهانی تبدیل شود.
حتی در صورت پایان درگیری، برهم خوردن توازن منطقهای باعث خواهد شد جهان برای انتقال بخش مهمی از منابع حیاتی خود، مانند گذشته به تنگه هرمز متکی نباشد. در چنین شرایطی، اقتصاد جهانی در واکنش به شوک عرضه، به دنبال فروشندگان و مسیرهای جدید تأمین خواهد رفت، برخی بازارها کوچک میشوند و در مقابل، فرصتهای تجاری تازهای شکل میگیرد.
صادرکنندگان نفت در خلیج از جمله اصلیترین آسیبدیدگان بحران هستند. افزایش قیمت نفت تا حدی فشار را برای کشورهایی مانند عربستان کاهش داده، اما صندوق بینالمللی پول پیشبینی کرده اقتصاد کویت، قطر، بحرین، عراق و ایران در طول سال کوچک شود.
کشورهای با اقتصاد آسیبپذیر مانند مصر، پاکستان، اردن و لبنان نیز از افزایش هزینه انرژی و اختلال در صادرات کود از منطقه خلیج آسیب میبینند. این شرایط هزینه مواد غذایی را افزایش داده و کاهش درآمدهای حاصل از حوالههای کارگران مهاجر شاغل در کشورهای خلیج نیز فشار بیشتری بر این کشورها وارد کرده است.
در مقابل، ژاپن، کره جنوبی و تایوان به دلیل برخورداری از ذخایر عظیم انرژی توانستهاند شوک اولیه را بهتر مدیریت کنند. چین نیز با استفاده از ذخایر نفتی گسترده خود، واردات انرژی را کاهش داده و به آرام شدن نگرانیها درباره کمبود عرضه در بازار جهانی کمک کرده است.
کانادا، آمریکا، نیجریه و کلمبیا از مهمترین صادرکنندگان جایگزین نفت هستند که از افزایش قیمت انرژی و تغییر مسیرهای تأمین سود میبرند. نروژ نیز به عنوان یکی از تأمینکنندگان اصلی گاز طبیعی اروپا، از شرایط جدید منتفع شده است.
از سوی دیگر، شرکتهای کشتیرانی که مستقیماً در مناطق درگیری آسیب ندیدهاند، از افزایش نرخ حملونقل دریایی سود میبرند. شرکتهای بیمه نیز با افزایش حق بیمه ناشی از ریسکهای ژئوپلیتیکی، درآمد بیشتری کسب میکنند. همچنین نیاز به مسیرهای جایگزین انتقال انرژی، فرصتهای جدیدی برای شرکتهای تولیدکننده لوله و سازندگان خطوط انتقال ایجاد کرده است.
این بحران تنها بازار انرژی را تحت تأثیر قرار نداده است. افزایش قیمت سوخت هواپیما هزینه شرکتهای هواپیمایی را بالا برده و تولیدکنندگان آلومینیوم و صنایع وابسته به گاز طبیعی ارزان نیز با افزایش هزینه تولید روبهرو شدهاند. صنعت نیمهرساناها نیز به دلیل افزایش قیمت هلیوم مورد استفاده در فرایند خنکسازی تولید تراشهها تحت فشار قرار گرفته است.
افزایش هزینه سوختهای فسیلی میتواند در بلندمدت سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر و زیرساختهای هستهای را افزایش دهد. در بخش دفاعی نیز با وجود افزایش احتمال رشد هزینههای نظامی آمریکا و متحدانش، سود شرکتهای تسلیحاتی قطعی نیست و بازار سهام این شرکتها همچنان تحت تأثیر انتظارات سرمایهگذاران درباره قراردادهای جدید و سودآوری بلندمدت قرار دارد.
ادامه نااطمینانی در تنگه هرمز اقتصاد جهانی را به سمت یک سازگاری ساختاری سوق خواهد داد، به گونهای که بازندگان امروز ممکن است در آینده جای خود را به برندگان جدید و غیرمنتظره بدهند.»
*دیدگاههای مطرحشده در این مقاله صرفاً متعلق به نویسنده بوده و لزوماً بازتابدهنده سیاستهای سردبیری خبرگزاری آنادولو نیست.
