Anadolu Ajansı © 2026
آنکارا / خبرگزاری آنادولو
هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه در گفتگو با شبکه تیآرتی، در ارزیابی سی و ششمین اجلاس سران ناتو در آنکارا، با بیان اینکه این اجلاس از نظر سازماندهی و نتایج آن «تاریخی» بود، گفت: مهمترین نتیجه تبدیل مفهوم «تقسیم بار مسئولیت» از یک چارچوب نظری به یک سیاست عملی و قابل اجرا بود. این مهم است، در واقع، مهمترین نتیجه، نتیجه ملموس.
او افزود: این اجلاس موفقیت فوقالعادهای برای سیاست خارجی ترکیه تحت رهبری رئیس جمهورمان بود.
فیدان با اشاره به بحرانهای جهان و بحثها در اروپا و سایر مناطق، خاطرنشان کرد که قبل از اجلاس، بحثهایی در مورد آینده ناتو، روابط فراآتلانتیک و بازدارندگی ناتو وجود داشت که نتایج زیادی به همراه نداشت و فضایی از عدم قطعیت ایجاد کرد.
او اظهار داشت: در همین زمان، اساساً به لطف رهبری رئیس جمهورمان و نتایج سیاستهای ما، ترکیه اساساً نشان داده است که اتحاد هنوز اعتبار خود را حفظ کرده، اختلاف نظرهای ابراز شده توسط بازیگران فراآتلانتیکی، توسط بازیگران هر دو طرف، در واقع میتواند در یک نقطه خاص به هم نزدیک شود و هدف اولیه تأسیس ناتو دوباره آشکار شده است: نه تهاجمی، بلکه متمرکز بر دفاع، حفظ صلح و افزایش رفاه و آرامش.
فیدان با اشاره به «اعتراض آمریکا مبنی بر اینکه بار کشورهای اروپایی در ناتو را به دوش میکشد» و درخواست آن برای تنظیم این موضوع، یادآوری کرد که در حالی که ایالات متحده امنیت کشورهای مرفه اروپایی را تضمین میکند، مزایای امنیت اجتماعی که اروپا در چارچوب امنیت ارائه شده توسط ایالات متحده از آن برخوردار است، موضوع بحث سیاسی است.
او با تأکید بر اینکه صنعت دفاعی حداقل به اندازه عناصر نظامی اهمیت دارد و اکنون نه تنها به عنوان یک عنصر پشتیبان، بلکه به عنوان یکی از مؤلفههای اساسی امنیت نیز دیده میشود، اظهار داشت: اهمیتی که به صنعت دفاعی در برنامهریزی دفاعی و فرآیندهای تدوین استراتژی ناتو داده میشود، در سطح نهادی پذیرفته شده و این رویکرد در سوابق رسمی و دکترین استراتژیک ناتو منعکس شده است.
فیدان خاطرنشان کرد که یکی از مباحث مورد بحث، تابآوری بود و گفت: شما در حال آمادهسازی ارتشهای خود هستید، اما مهمات تا چه زمانی دوام خواهد آورد؟ سازوکارهای دفاعی تا چه زمانی دوام خواهند آورد؟ لجستیک چقدر خوب خواهد بود؟ همه این مسائل به این دلیل مورد توجه قرار گرفتند که بار دیگر در جنگهایی که رخ دادهاند، دیده شدند و هم مجمع و هم چارچوب سیاسی در مورد صنعت دفاعی که در اینجا ایجاد شد، واقعاً بسیار تعیینکننده بودند.
وزیر امور خارجه ترکیه اظهار داشت که مذاکرات بین ترامپ و اردوغان، اراده برای پیشبرد روابط بین دو کشور در همه زمینهها را تجدید کرد.
او در مورد تحریمهای کاتسا و مسائل مربوط به F-35 گفت: امیدوارم به زودی به نتیجه برسیم، فکر نمیکنم مشکلی در این زمینه وجود داشته باشد.
فیدان بر اهمیت گرد هم آمدن متحدان ناتو و دستیابی به اجماع تأکید و خاطرنشان کرد که توافق حاصل شده پیرامون مفاهیم و اهداف خاص توسط رهبران کلیدی، از جمله رئیس جمهور رجب طیب اردوغان، با ارائه مواضع مهم، یک «دستاورد تاریخی» است.
وی در پاسخ به سوالی در مورد تأثیر افزایش هزینههای دفاعی اعضای ناتو و امضای قراردادهای جدید تدارکاتی بر صنعت دفاعی ترکیه، پاسخ داد: اگر این تصمیمات به خوبی اجرا شوند، معتقدم شاهد اثرات بسیار مثبتی خواهیم بود. اولین مورد از دو جنبه مهم این صنعت، عملکرد بدون وقفه زنجیرههای تأمین است که شامل مواد تأمین شده توسط سایر کشورها میشود. مورد دوم، عدم وجود مشکل در دسترسی به بازار است. اگر چنین اکوسیستم بزرگی، با کشورهای عضو این اتحاد، یک اکوسیستم صنعت دفاعی با این درک ایجاد کند، هیچ مشکلی در تأمین و بازار وجود نخواهد داشت. بنابراین، این صنعت ظرفیت حفظ خود را خواهد داشت.
او با اشاره به قرارداد 50 میلیارد دلاری امضا شده بین متحدان، گفت: چنین قراردادهایی برای آینده صنعت دفاعی ما بسیار مهم هستند. زیرا وقتی به صنعت دفاعی ترکیه نگاه میکنید، میبینید که نه بر تجهیزات دفاعی کوچک و متوسط، بلکه بر فناوریها و سلاحهایی با اهمیت استراتژیک بسیار بالا تمرکز دارد. این موارد شامل سیستمهای دفاع هوایی، سیستمهای موشکی، هواپیماهای جت، نسل جدید، نسل پیشرفته پهپادها و ابزارهای سایبری میشود.
فیدان تأکید کرد که سیاستهای اجرا شده توسط ترکیه نتایج دقیقی به همراه داشته است و اظهار داشت که ناتو هنگام بررسی جنگ روسیه و اوکراین، آنچه را که نیاز داشت، دید.
او گفت: وقتی (ناتو) به نمونه ترکیه نگاه کرد، دید که چگونه میتوان این نیازها را تحقق بخشید. کاری که ترکیه به تنهایی در زمینه صنعت دفاعی انجام داده است، منجر به این ایده شده است که اتحاد میتواند و باید این کار را آسانتر انجام دهد. از این نظر، ترکیه با الگو قرار دادن خود، در واقع سهم بسیار مهمی در ناتو داشته است.
- دیدار ترامپ و اردوغان
فیدان با یادآوری اینکه ترامپ، همانطور که خودش گفته بود، به خاطر رئیس جمهور اردوغان به اجلاس آمده بود، گفت: رهبری طولانی مدت رئیس جمهورمان و جایگاه او در میان رهبران جهان، تصویر ترکیه، ببینید چه چیزی را با خود به همراه دارد. این فوقالعاده مهم است. چنین رهبری قوی اکنون به یک دارایی ملی برای ترکیه و یک توانایی بینالمللی برای ما تبدیل شده است. اکنون، این یک کمک عظیم به دیپلماسی ترکیه است. این واقعیت که ترامپ نیز این را بیان کرد، در واقع به نوعی آن را تقویت میکند.
او اظهار داشت که در طول دیدار دوجانبه، هر دو رهبر تعهد خود را برای پیشبرد روابط بین ایالات متحده و ترکیه در همه زمینهها تجدید کردند.
وی افزود: تعهد به رفع و حل مشکلات موجود نیز تجدید شد. ما، به عنوان وزرا، کارهای زیادی برای انجام دادن در این زمینه و یافتن راهحلهای مناسب داریم.
فیدان خاطرنشان کرد که ایدههای جدیدی در مورد همکاری، به ویژه در بخش صنعتی، مطرح شد و آنها در مورد اینکه چه کارهای بیشتری میتوان در زمینه تجارت انجام داد، بحث کردند.
او توضیح داد که در حالی که ترامپ در ترکیه بود، آنها همچنین فرصت داشتند تا در مورد مسائل بسیار مهم منطقه، مانند لبنان، فلسطین، سوریه، مذاکرات جاری با ایران و درگیری روسیه و اوکراین بحث کنند.
وی گفت: در همه این موارد، ترکیه و آمریکا بازیگران کلیدی هستند و هماهنگی دو رهبر در این زمینه و به کارگیری عملی یک درک مشترک، در استراتژی بسیار مهم است.
- انتظار ما این است که هیچ تحریمی بین متحدان وجود نداشته باشد
فیدان اظهار داشت: ما هرگز خواهان تحریم بین متحدان نبودهایم. اینها نباید تصمیمات سیاسی یا اداری باشند. از نظر فنی، شرکتها و موسسات ممکن است در مورد تجارت توافق کنند یا نکنند، این موضوع دیگری است. اما مهمتر از همه، رهبری سیاسی منتخب و کنگره، در مورد ما پارلمان، نباید نقش بازدارندهای در این موضوع بین متحدان ایفا کنند.
او اظهار داشت که آنها تلاشهای دیپلماتیک بسیار جدی برای لغو سیستماتیک تحریمها انجام دادهاند و اکنون این مشکل را به عنوان یک مشکل در اروپا از بین بردهاند.
فیدان اظهار داشت که مسائلی که میتوانند از طریق تصمیمات اداری در ایالات متحده حل شوند، دیگر مشکلساز نیستند، اما یک یا دو مسئله وجود دارد که به قانون محدود میشوند.
او گفت: کاتسا یکی از آنهاست. مسئله اف-35 یکی دیگر است. اکنون، تا زمانی که این اراده در اینجا وجود داشته باشد، هم رهبران و هم ما، به عنوان وزرا، در حال برداشتن گامهای مناسب برای حل این مسائل هستیم. امیدوارم به زودی به نتیجه برسیم؛ فکر نمیکنم مشکلی در این زمینه وجود داشته باشد.
فیدان ادامه داد: صادقانه بگویم، میبینیم که برخی کشورها در حال لابی کردن با آمریکا هستند. اکنون، در جایی که ترکیه احترام و نفوذ زیادی به دست آورده است، دیگران متفاوت عمل میکنند. ما وارد دورهای میشویم که سیاست آمریکا دوباره در دوراهی بین اهمیت ترکیه و تلاشهای بازیگران منفی تأثیرگذار بر آنها قرار خواهد گرفت. مدیریت این امر وظیفه دیپلماسی است و ما برای همین اینجا هستیم. امیدواریم که این موضوع را به روشی پیشرفتهتر حل کنیم.
وی اظهار داشت که برای دستیابی به این هدف، آنها دادههای باکیفیتی را از همه نهادها جمعآوری کردهاند تا مشخص کنند چه کسی در کدام زمینهها با مشکل مواجه است.
- ترکیه کشوری قابل اعتماد، قوی و مؤثر در منطقه خود است
فیدان با اشاره به اینکه کشورها یکی یکی مواضع خود را در مورد این موضوع تغییر میدهند، گفت: ترکیه کشوری قابل اعتماد، قوی و مؤثر در منطقه خود است. بنابراین، اگر قرار نیست با چنین کشوری شریک و متحد باشید، با چه کسی خواهید بود؟
او تأکید کرد که کشورها باید درک کنند که ترکیه هرگز و هرگز امنیت ملی خود را به خطر نخواهد انداخت.
فیدان اظهار داشت: اگر در دستیابی یا توسعه قابلیتهای خاص با متحدان خود با مشکل مواجه شویم، در آنجا منتظر نخواهیم ماند؛ ما همچنین به حوزههای جایگزین نگاه خواهیم کرد. متحدان ما این را دیدهاند؛ در واقع، ترکیه کشوری بدون جایگزین نیست. اکنون واقعاً لازم است که منطقیتر فکر کنیم.
او اظهار داشت که مهلت قانونی اطلاعرسانی به کنگره در مورد موتورهای F-110 نیز دیروز به پایان رسید، بنابراین امیدواریم از این به بعد مشکلی پیش نیاید.
- فکر میکنم تا این آخر هفته میتوان به راهحلی دست یافت
فیدان با یادآوری توافقنامه امضا شده بین ایالات متحده و ایران، گفت: وقتی به آن توافقنامه نگاه میکنیم، مسائل زیادی به طور کلی در آن 15 ماده نوشته شده است. اکنون، موضوع باز کردن تنگه یکی از مهمترین شرایط بود و طرفین بر این اساس عمل کردند.
او با اشاره به لزوم درک مشترک در مورد تنظیم عبور و مرور در تنگه هرمز، گفت: این آخر هفته، من با همتای عمانی خود و آقای عراقچی در عمان دیدار خواهم کرد. زیرا وقتی به تنگه نگاه میکنید، ایران در یک طرف و عمان در طرف دیگر قرار دارد. اکنون، ایران حق خود را در آبهای بینالمللی، 12 مایل، دارد. عمان نیز حق خود را دارد و منطقه دیگری حدود 20 مایل در این بین وجود دارد. اکنون، در مورد اینکه از کدام منطقه و چگونه استفاده خواهد شد، اختلاف نظر وجود دارد.
فیدان با بیان اینکه اکنون دورهای از سکوت بین طرفین آغاز شده است، افزود: اما این موضوع باید دوباره از طریق یک درک مشترک حل شود. فکر میکنم تا این آخر هفته میتوان به راهحلی در مورد رفع این اختلاف نظرها دست یافت.
- جنگ روسیه و اوکراین
فیدان خاطرنشان کرد: امنیت دریای سیاه، ایمنی ناوبری، نه تنها به امنیت ملی و امنیت فیزیکی مربوط میشود، بلکه میبینیم که تجارت مستقیماً تحت تأثیر قرار میگیرد. حملات خشونتآمیز فزایندهای به کشتیهای تجاری وجود دارد. زیرا دقیقاً همان چیزی که از آن میترسیدیم در حال وقوع است، مسائلی که از ابتدا در مورد آنها هشدار داده بودیم، جنگ در حال گسترش است.
او با بیان اینکه به زودی به اوکراین خواهد رفت، گفت: من مذاکرات مشابهی با همتایان اوکراینی خود خواهم داشت. وقتی این کار را انجام دهیم، در واقع چیز دیگری وجود دارد: اروپاییها یک طرف جنگ هستند، اما با روسها صحبت نمیکنند؛ روسها یک طرف هستند، اما با اروپاییها صحبت نمیکنند.
فیدان با بیان اینکه فعالیتهای ترکیه برای هر دو طرف در تصمیمگیری و برداشتن گام بعدی در مذاکرات بسیار تعیینکننده است، افزود: ما رسماً نقش مذاکرهکننده اصلی را بر عهده میگیریم. گاهی اوقات ترکیه میآید، همانطور که در استانبول انجام دادیم، گاهی اوقات به سراغ آمریکاییها میرود. در این راستا، ابتکار عمل رئیس جمهور ما فوقالعاده مهم است. ما سعی میکنیم این کار را تا حد امکان مؤثر انجام دهیم. همانطور که گفتم، دستیابی به نتایج مهم است.
- اجلاس فوقالعاده موفقی بود
فیدان در ارزیابی اجلاس ناتو گفت: فوقالعاده موفق بود، چه از نظر سازماندهی و چه از نظر محتوا. از بسیاری از مردم تبریکهای صمیمانهای دریافت کردم.
او تأکید کرد که ترکیه موفق شد اجلاس را به محیطی دلپذیر تبدیل کند و ارتباط مستقیمی بین موفقیت سازمان و تصمیمات مثبت اتخاذ شده و احساس شادی و راحتی در بین شرکتکنندگان وجود داشت.
news_share_descriptionsubscription_contact
