نوسان قیمت نفت در سایه جنگ آمریکا/اسرائیل و ایران

استانبول/ خبرگزاری آنادولو

قیمت نفت خام شاخص برنت در بازارهای جهانی، پیش از آغاز تنش‌ها و در آخرین روز معاملاتی 27 فوریه، در سطح 72,48 دلار در هر بشکه بسته شد اما در پی حملات نظامی آمریکا و اسرائیل به ایران، طی یک دوره 100 روزه نوسانات شدیدی را تجربه کرد.

در نخستین روز معاملات پس از حملات، یعنی 2 مارس و در پی افزایش نگرانی‌های ژئوپلیتیکی، قیمت برنت تا 82,37 دلار در هر بشکه افزایش یافت.

در مرحله ابتدایی جنگ، حملات تلافی‌جویانه ایران و افزایش نگرانی‌ها درباره زیرساخت‌های انرژی در خاورمیانه و امنیت انتقال نفت از تنگه هرمز، باعث تشدید نگرانی‌ها درباره عرضه جهانی شد.

در نتیجه این تحولات، قیمت نفت برنت در 6 مارس از مرز 90 دلار عبور کرد و هفته را با قیمت 92,69 دلار به پایان رساند. به این ترتیب قیمت نفت در مقیاس هفتگی حدود 27,9 درصد افزایش یافت که سریع‌ترین رشد از آوریل 2020 تاکنون محسوب می‌شود.

در هفته دوم مارس، نوسانات بازار نفت شدت بیشتری گرفت. قیمت هر بشکه برنت در 9 مارس تا 119,5 دلار افزایش یافت و بالاترین سطح سال‌های اخیر را تجربه کرد، اما پس از اعلام اقداماتی درباره ذخایر استراتژیک نفت و گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال پایان سریع درگیری، روند نزولی شدیدی آغاز شد.

در روز بعد، قیمت در بازار تا 81,16 دلار کاهش یافت، اما نگرانی‌ها درباره امنیت تنگه هرمز باعث محدود شدن این کاهش شد. در مجموع، قیمت نفت در ماه مارس بین 75 تا 119 دلار در نوسان بود.

بالاترین سطح دوره جنگ در 30 آوریل ثبت شد. در این زمان و پس از توافق آتش‌بس موقت دو هفته‌ای میان آمریکا و ایران در 8 آوریل، قیمت نفت حدود 17,3 درصد کاهش یافت و در طول روز تا 90,40 دلار پایین آمد. با وجود آتش‌بس، ادامه تنش‌ها در منطقه و عدم اطمینان درباره حمل‌ونقل دریایی موجب شد قیمت‌ها دوباره روند صعودی بگیرند.

در این دوره، با وجود تلاش‌های دیپلماتیک، اظهارات تند طرفین و گزارش‌هایی درباره احتمال اقدام نظامی جدید، نگرانی‌ها درباره کاهش عرضه جهانی نفت افزایش یافت. در نتیجه، قیمت برنت در 30 آوریل تا 126,41 دلار در هر بشکه بالا رفت که بالاترین سطح از آغاز درگیری‌ها محسوب می‌شود و در حدود 4 سال اخیر نیز رکوردی جدید به شمار می‌رود.

در ماه آوریل، قیمت نفت بین 86 تا 126 دلار در نوسان شدید قرار داشت.

در ادامه، انتشار اخبار مربوط به احتمال توافق و کاهش تنش‌ها باعث شد در 6 مه قیمت نفت برای مدتی به زیر 100 دلار کاهش یابد. با این حال، نوسانات به دلیل نبود قطعیت در مذاکرات ادامه یافت و قیمت‌ها در ماه مه بین 91 تا 115 دلار در رفت‌وآمد بود.

با وجود ادامه تنش‌ها و خطرات امنیتی در تنگه هرمز، فشارهای ژئوپلیتیکی مانع از کاهش پایدار قیمت‌ها شده است. در آخرین روز معاملاتی 5 ژوئن، قیمت برنت در سطح 93,09 دلار بسته شد که نسبت به قبل از آغاز تنش‌ها حدود 28,4 درصد افزایش را نشان می‌دهد.

در مجموع، بازار نفت همچنان به شدت تحت تأثیر اخبار ژئوپلیتیکی قرار دارد و کارشناسان معتقدند ریسک‌های سیاسی و امنیتی همچنان عامل اصلی تعیین‌کننده روند قیمت‌ها هستند.