Јемеме Туркмени, која живее во сирискиот град Алепо, вложува голем труд за да ја зачува традиционалната уметност на горење кожа, која е на праг на исчезнување во регионот.
Уметноста на горење кожа, која ретко се среќава и бара високо мајсторство, се изведува со нанесување загреани метални алатки врз површината на природната кожа.
Занаетчиите мора со голема прецизност да го регулираат нивото на температурата и притисокот за да создадат фини детали и премини во нијансите. Иако во минатото била позната во регионот, денес бројот на луѓе кои ја практикуваат оваа уметност може да се изброи на прсти.
Туркмени, 53-годишна пензионирана наставничка по ракотворби и мајка на четири деца, во својата работилница во Алепо ја обликува природната кожа со рачна изработка и топлина, претворајќи ја во уметнички дела.
Заедно со своите ќерки, таа изработува традиционални мотиви на кожената површина, со цел оваа уметност пред исчезнување да ја пренесе во иднината и да ги подучува младите.
Туркмени за Анадолу изјави дека со оваа уметност се занимава веќе 26 години.
„Иако овој занает е многу стар, во Алепо речиси беше заборавен. Имаше многу луѓе кои се занимаваа со горење на дрво, но многу малку работеа со кожа“, рече Туркмени.
Раскажувајќи дека своето уметничко патување го започнала со дизајнирање кожени чанти за себе и за своите ќерки, Туркмени рече дека по големиот интерес од околината го проширила асортиманот, а со текот на времето почнала да изработува ѕидни панели, слики за маса и специјални декоративни предмети.
Наведувајќи дека е задоволна од интересот што го добила на изложбите, Туркмени истакна дека особено производството го обликува според барањата на Сиријците кои живеат во странство.
„На изложбите видов дека повеќе се избираат мали и лесни предмети. Особено луѓето во странство претпочитаат дела кои лесно можат да се пренесат. Поради тоа, во мојата работа се фокусирав повеќе на овие производи“, рече таа.
Нагласувајќи дека сака оваа уметност на горење кожа да ја пренесе на повеќе луѓе, Туркмени рече дека ги обучила и своите ќерки во оваа област, но дека поради нивните образовни обврски можностите за заедничка работа се ограничени.
Осврнувајќи се на историското потекло на занаетот, Туркмени посочи дека обработката на кожа се користела уште од древни времиња.
„Ова е многу стар занает. Познато е дека првите записи и некои пораки во историјата биле обработувани на кожа. Сепак, оваа уметност досега не го доби вниманието што го заслужува“, рече таа.
Туркмени истакна дека еден од најголемите проблеми во оваа уметност е обезбедувањето соодветен материјал, додавајќи дека има потешкотии да најде природна и необоена кожа.
„Кожата со која работам мора да биде природна. Но, бидејќи голем дел од кожата на пазарот е бојадисана, морам специјално да набавувам соодветна кожа“, рече таа.
Наведувајќи дека карактеристиките на кожата што ја користи го прават секое дело различно, Туркмени рече дека возраста и видот на животното, па дури и местото од каде што е земена кожата, влијаат врз изгледот на производите.
„Дури и ако го направам истиот дизајн, невозможно е два производа целосно да бидат исти. Секое парче добива различна боја и текстура“, рече таа.
Повикувајќи ги младите да го зачуваат културното наследство, Туркмени истакна дека традиционалните ракотворби можат да се пренесат во иднината преку мали проекти.
„Во нашата култура има многу вредни ракотворби. Можеме да ги развиваме и да ги претвориме во успешни проекти. Сакам овој занает да го пренесам на младите, доколку е потребно и бесплатно, бидејќи оваа уметност мора да се зачува“, рече Туркмени.
