Melike Pala
01 tetor 2026•Përditësim: 01 tetor 2026
Një zyrtar i lartë i OKB-së paralajmëroi sot se ndërprerja e vazhdueshme e dërgesave të plehrave bujqësore përmes Ngushticës së Hormuzit mund të ketë pasoja të rënda për sigurinë ushqimore, duke u bërë thirrje palëve të përfshira të tregojnë vullnetin politik të nevojshëm për të mundësuar tranzit të kufizuar, transmeton Anadolu.
Nënsekretari i përgjithshëm i OKB-së dhe kreu i Task Forcës së OKB-së për Ngushticën e Hormuzit, Jorge Moreira da Silva i tha Komitetit të Punëve të Jashtme të Parlamentit Evropian në Bruksel se ndërprerja e transportit detar përmes rrugës ujore strategjike tashmë po ndikon në energjinë globale dhe sigurinë ushqimore.
"Është e rëndësishme që të përqendrohemi te pasojat e mosveprimit, janë tragjedi për vendet në zhvillim", tha Moreira da Silva, duke theksuar se disa nga vendet më të varura nga furnizimet me plehra nga Gjiri janë ndër ekonomitë më të prekshme në botë.
Ai përmendi Sudanin, Somalinë, Mozambikun dhe Tanzaninë si shembuj, duke thënë se varësia e tyre nga plehrat kimike nga Gjiri është midis 50 për qind dhe 60 për qind. Sipas tij, kriza tashmë ka shkaktuar rritje të ndjeshme të çmimeve të plehrave dhe rënie në përdorimin e tyre, zhvillime që mund të zvogëlojnë produktivitetin bujqësor dhe në fund të fundit të përkeqësojnë pasigurinë ushqimore.
Moreira da Silva tha se OKB-ja ka zhvilluar mekanizëm që synon të lejojë transportimin e plehrave përmes Ngushticës së Hormuzit ndërsa negociatat më të gjera mbi lirinë e lundrimit vazhdojnë. Ai theksoi se propozimi nuk ka për qëllim të zëvendësojë lirinë e lundrimit ose të shërbejë si alternativë ndaj një zgjidhjeje gjithëpërfshirëse politike.
Përkundrazi, ai do të ofrojë një marrëveshje të përkohshme dhe të jashtëzakonshme për të parandaluar një krizë humanitare, deklaroi ai. Sipas mekanizmit të propozuar, agjentët e transportit do të regjistrojnë kërkesat për transportimin e plehrave. Pas miratimit, OKB-ja do të lehtësojë dekonfliktin me palët në konflikt dhe shtetet e tjera përkatëse dhe do t'u ofrojë anijeve rrugë të sigurt.
Ai e përshkroi propozimin si një mekanizëm "ndërtimit të besimit" të projektuar për të lejuar një numër të kufizuar dërgesash të plehrave ndërsa negociatat më të gjera vazhdojnë.
Moreira da Silva tha se propozimi ka marrë mbështetje të gjerë midis shteteve anëtare të OKB-së, por se OKB-ja ende nuk ka marrë mandatin e nevojshëm nga të dy palët në konflikt. Ai tha se vazhdon të angazhohet çdo javë me Iranin, SHBA-në dhe vendet e Gjirit në një përpjekje për të siguruar marrëveshje.
"Na duhen shtatë ditë për të vendosur monitorët në terren dhe për të siguruar tranzitin e plehrave. Jemi gati, por ende varemi nga vullneti politik i palëve", tha Moreira da Silva.
