BM, Myanmar'daki krizin belirginleştiğini bildirdi

Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, askeri yönetimin olduğu Myanmar'daki krizin her geçen gün daha da belirginleştiğini bildirerek, "Hava saldırıları, sivil ölümlerinin ana nedeni olmaya devam ediyor. Bu saldırılar ordunun çatışmaları sona erdirme ve sivilleri koruma çağrılarını dikkate almadığını doğruluyor." dedi.

Türk, BM İnsan Hakları Konseyi'nin (İHK) 63. Oturumu kapsamında Myanmar ile ilgili yapılan interaktif diyalog toplantısında konuşma yaptı.

Myanmar'daki insan hakları krizinin uluslararası alanda büyük bir endişe kaynağı olduğunu kaydeden Türk, BM Myanmar Bağımsız Soruşturma Mekanizması'nın burada tartışılan raporunun da bunun bir başka kanıtı olduğunu kaydetti.

Türk, Myanmar'daki krizin yıkıcı bölgesel etkileri her geçen gün daha da belirginleştiğini vurgulayarak, "Milyonlarca insan evlerinden zorla çıkarıldı ve yüzlercesi tehlikeli deniz yolculuklarında hayatını kaybetti." dedi.

Yasa dışı ekonomik faaliyetlerin hızla yayıldığını ve bu durumun bölge genelinde çevreyi ve ekonomileri etkilediğini belirten Türk, artan insani ihtiyaçlar ve azalan fonların, temel hizmetleri baltalayarak kolera gibi hastalıkların sınır ötesine yayılma riskini artırdığını söyledi.

Türk, "Güvenilir kaynaklar, (1 Temmuz 2025 ile 30 Haziran 2026) raporlama döneminde 1200'den fazla sivilin öldürüldüğünü doğruladı, açık kaynaklar ise gerçek rakamın 3 binden fazla olabileceğini gösteriyor. Hava saldırıları, sivil ölümlerinin ana nedeni olmaya devam ediyor. Bu saldırılar ordunun çatışmaları sona erdirme ve sivilleri koruma çağrılarını dikkate almadığını doğruluyor. Zorunlu askerlik, ordunun savaş alanındaki ilerlemesini sürdürmek, nüfusu kontrol etmek ve korku yaymak için kullandığı önemli bir taktik haline geldi." diye konuştu.

Arakanlı Müslümanların felaket durumda olduğunu ve bunun tüm ülke ile özellikle Bangladeş'i etkilediğini vurgulayan Türk, Arakan Ordusu'nun Arakan Eyaleti'ndeki toprakları ele geçirmesinin de endişe verici olduğuna işaret etti.

Türk, bu durumun, Arakanlı Müslümanların durumunu daha da kötüleştirdiğini ve evlerine dönüşlerini daha da zorlaştırdığını anlattı.

Yasa dışı işletmelerin, Myanmar'da hukukun üstünlüğünün çöküşünden tam olarak faydalandığını kaydeden Türk, "Uyuşturucu, dolandırıcılık merkezleri ve yasa dışı madenler, Myanmar halkının kendi kaynaklarını kullanmasını engelliyor ve orduya yapılan ödemeler yoluyla çatışmayı körükleyerek onların yaşamlarını mahvediyor." ifadelerini kullandı.

Türk, BM üyesi ülkelere, uluslararası insan hakları ve insani hukuk ihlallerini kolaylaştırma riski taşıyan silah, mühimmat, jet yakıtı ve çift kullanımlı malzemelerin Myanmar'a transferini durdurmaya çağrısında bulundu.

"Böyle bir güvensizlik ve tehlike döneminde Rohingya (Arakanlı Müslüman) ve diğer mültecilerin Myanmar'a geri gönderilmesinin söz konusu olamaz." diyen Türk, bu tür geri göndermelerin, geri göndermeme ilkesinin açık bir ihlali olacağını kaydetti.

Türk, tüm ülkelere, Myanmar halkının demokrasi, adalet ve insan hakları taleplerine siyasi ve mali olarak destek vermeye çağrısı da yaptı.

Myanmar'daki askeri darbe

Myanmar ordusu, 2020'deki genel seçimlerde hile yapıldığı iddialarının ortaya atılması ve ülkede siyasi gerilim yaşanmasının ardından 1 Şubat 2021'de yönetime el koymuştu.

Ordu, ülkenin fiili lideri ve Dışişleri Bakanı Aung San Suu Çii başta olmak üzere pek çok yetkili ile iktidar partisi yöneticisini gözaltına almış ve 1 yıllığına olağanüstü hal ilan etmişti.

Darbenin ve muhalefetin barışçıl protestolarının kanlı şekilde bastırılmasının ardından silahlı direniş ve ülke genelinde çatışmalar başlamıştı.

Myanmar'da 28 Aralık 2025-25 Ocak 2026'da yapılan genel seçimlerde ordu destekli Birlik İçin Dayanışma ve Kalkınma Partisi (USDP) alt meclis Pyithu Hluttaw'da 231, üst meclis Amyotha Hluttaw'da 108 sandalye kazanarak toplam 339 sandalye elde etmişti.

Genel seçimlerin ardından toplanan parlamento, 10 Nisan'da askeri cuntanın lideri Min Aung Hlaing'i devlet başkanı seçmişti.