Güney Kafkasya'da 2018 böyle geçti

BAKÜ

Azerbaycan'da cumhuriyetin ilanının 100. yılı kutlamaları, Gürcistan'da kadın adayın cumhurbaşkanı seçilmesi, Ermenistan'da ise sokak hareketinin ülkenin siyasetinde devrim gibi bir değişikliğe neden olması Güney Kafkasya ülkelerinde bu yıl öne çıkan olayların başında yer aldı.

Bu yıl Azerbaycan halkı, cumhurbaşkanını belirlemek için sandık başına gitti. 11 Nisan'da yapılan cumhurbaşkanlığı seçimini yüzde 86,2 oyla yeniden İlham Aliyev kazandı. Aliyev, seçimlerden sonraki ilk resmi yurt dışı ziyaretini Türkiye'ye gerçekleştirdi.

Müslüman dünyasının ilk demokratik cumhuriyetinin ilan edildiği 28 Mayıs 1918'in 100. yılında, cumhuriyeti ilan eden Mehmet Emin Resulzade ve arkadaşları çeşitli etkinliklerle anıldı. Kutlamalar kapsamında başkent Bakü'de havai fişek gösterisi düzenlendi. Cumhuriyet kutlamaları yıl boyunca sürdü.

Azerbaycan ordusunun 100. kuruluş yıl dönümü de 26 Haziran'da Azadlık Meydanı'nda gerçekleştirilen görkemli askeri geçit töreniyle kutlandı. Türk askeri birliklerinin de yer aldığı törende Türk Hava Kuvvetleri akrobasi timi Türk Yıldızları ile SOLOTÜRK Bakü semalarında gösteri uçuşu yaptı.

Bakü'nün Kafkas İslam Ordusu tarafından Ermeni ve Bolşevik çetelerden kurtarılışının 100. yıl dönümü, 15 Eylül'de Türk ve Azerbaycan askerlerinin katıldığı törenle kutlandı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in de katıldığı törende Türk Kara Kuvvetlerine bağlı askeri birlikler ile Türk Silahlı Kuvvetleri Mehter Takımı da yer aldı. Kutlamalara Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da katıldı.

Türk ve Azerbaycan askerlerinden oluşan birliğin 100 yıl önce Kafkas İslam Ordusu'nun giydiği kıyafetlerle yer aldığı törende 15 Eylül 1918'de Bakü'nün kurtarılmasından sonra yapılan geçit töreni yeniden canlandırılırken Türk Yıldızları yıl içerisinde ikinci kez Bakü semalarında uçtu.

Dağlık Karabağ sorunu bu yıl da çözülemedi

Ermenistan ve Azerbaycan arasında 27 yıldır devam eden Dağlık Karabağ sorunu 2018'de de çözülemedi. Azerbaycan toprakları Dağlık Karabağ ve çevresindeki iller Ermenistan işgali altında kalmaya devam ederken AGİT Minsk Grubu koordinasyonunda yürütülen müzakerelerden sonuç alınamadı.

Bu yıl cephe hattında yoğun çatışmalar yaşanmazken hem Azerbaycan hem de Ermenistan silahlanmaya devam etti. Ermenistan'ın Rusya'da İskender füzeleri almasına karşılık Azerbaycan da Belarus üretimi POLONEZ ile İsrail üretimi LORA uzun menzilli füze sistemlerini envanterine kattı.

Ermenistan'da yönetim değişti

Başbakanın yetkilerini genişleten anayasa değişikliklerinin ardından bu yıl nisanda görev süresi dolan Cumhurbaşkanı Serj Sarkisyan’ın parlamentoda bu defa başbakan seçilmesi ülkede tepkilere neden oldu.

Kep şapkasını takıp sırt çantasıyla Gümrü şehrinden Erivan’a kadar “Benim adımım” ismini verdiği yürüyüş başlatan muhalif lider Nikol Paşinyan, önce Erivan’da sonra ülkenin genelinde on binlerin katıldığı büyük protesto başlattı. Protestolar karşısında Sarkisyan görevinden istifa etmek zorunda kaldı.

Sarkisyan’ın istifasını yeterli bulmayan muhalif hareket, Paşinyan’ın başbakanlığında geçici hükümetin yeniden kurulmasını ve erken seçimlere gidilmesini talep etti.

Ermenistan Parlamentosu’nda başbakanlık seçimine tek aday olarak giren Paşinyan, gereken oyu alamayınca bu defa ülkede bütün yolların kapatılması ve genel greve gidilmesi çağrısı ile halkı yeniden sokağa çağırdı. Protestolar nedeniyle Ermenistan’da hayat adeta durma noktasına gelince parlamentoda yapılan ikinci tur başbakanlık seçiminde Paşinyan yönetime geldi.

Aralık’ta yapılan erken milletvekili seçimlerini liderlik ettiği ittifakla yüzde 70,4 oy ile kazanan Paşinyan, değişim sloganıyla son bir yılda ülke siyasetinin merkezinde oldu. Paşinyan, çok kısa süre içinde, Serj Sarkisyan yıllardır devam eden iktidarını sonlandırdı, yönetimi devraldı ve gücünü perçinledi.

Gürcistan'da ilk kadın cumhurbaşkanı seçildi

Ermenistan'ın, topraklarının yüzde 20'sini işgal ettiği Azerbaycan gibi Gürcistan da 26 yıldır toprak bütünlüğü sorunu yaşıyor. Gürcistan'ın bu sorunu bu yıl da çözülmedi. Tiflis yönetimi bir yandan ABD'den Javelin anti tank füze sistemi, Frans'dan ise hava savunma sitemlerini satın alırken diğer yandan da NATO üyesi olmak için uğraşıyor. Gürcistan'ın NATO'ya entegrasyon süreci bu yıl da devam etti.

Rusya ile diplomatik ilişkileri bulunmayan Tiflis yönetimi, 2018'de de Moskova yönetimini Gürcistan'dan tek taraflı bağımsızlığını ilan eden Abhazya ve Güney Osetya topraklarındaki askerlerini geri çekmeye ve bu iki bölgenin sözde bağımsızlığını tanımaktan vazgeçmeye çağırdı.

Gürcistan, halkın cumhurbaşkanını seçmek için sandık başına gideceği son seçimi yaptı. İkinci turda bağımsız aday Salome Zurabişvili ülkenin ilk kadın cumhurbaşkanı seçildi.

Son 7 yıldır cumhurbaşkanlık sisteminden parlamento sitemine geçiş sürecini yaşayan Gürcistan'da bir sonraki cumhurbaşkanı parlamento tarafından seçilecek.