Bosna Hersek'teki savaşta Srebrenitsa'da Birleşmiş Milletler (BM) askerlerinin üs olarak kullandığı eski akümülatör fabrikasında gerçekleştirilen anma programında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın mesajını Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş okudu.
Bosna Hersek Devlet Başkanlığı Konseyi Başkanı ve Boşnak üyesi Denis Becirovic, törende yaptığı konuşmada, soykırımın Sırplar tarafından detaylı bir şekilde planlandığını ve en kanlı şekilde işlendiğini vurgulayarak "Boşnak halka yönelik soykırım tüm dünyanın gözü önünde yaşandı." dedi.
Uluslararası toplumun o dönem Bosna Hersek halkı için doğru kararlar almadığına işaret eden Becirovic, "Srebrenitsa adalet ve insanlık arayışında bir sembol haline geldi. Srebrenitsa, sadece Bosna Hersek'in yarası değil, uluslararası toplumun sessiz kalmamasına yönelik bir uyarıdır. Bizim sorumluluğumuz yaşanan soykırımı unutmamak, unutturmamak." diye konuştu.
Becirovic, Srebrenitsa'da yaşananları sonsuza dek anlatmaya devam edeceklerini vurguladı.
Srebrenitsa Anma Törenleri Organizasyon Kurulu Başkanı Hamdija Fejzic ise uluslararası mahkemelerin Srebrenitsa'da "soykırım" yapıldığına hükmettiğini anımsatarak, aradan 31 yıl geçmesine rağmen hala kemiklerine ulaşılamayan binlerce kişinin olduğunu söyledi.
İngiliz gazeteci Tony Birtley de savaş zamanı 4 yıl boyunca Bosna Hersek'te bulunduğunu ifade ederek "Tanık olduğum sahneleri asla unutamıyorum." dedi.
Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif de gönderdiği yazılı mesajda, Pakistan'ın her zaman Bosna Hersek'in yanında olduğunu belirterek "Bugün de bir kez daha Bosna Hersek'e dayanışma ve destek mesajlarımızı yineliyoruz." ifadesini kullandı.
İtalya Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Antonio Tajani, gönderdiği yazılı mesajda, sadece birkaç günde binlerce Boşnak'ın öldürüldüğünün altını çizerek "Bugün Srebrenitsa anneleriyle beraberiz. Soykırımı inkar eden ve kurban yakınlarını yaralayan her türlü ifadeden kaçınmalıyız." ifadelerine yer verdi.
Törende ayrıca, Karadağ Sosyal Refah, Aile Bakımı ve Demografi Bakanı Damir Gutic, Srebrenitsa ve Zepa Anneleri Derneği Başkan Yardımcısı Kada Hotic de söz alırken, Arnavutluk Avrupa ve Dışişleri Bakanı Ferit Hoxha da video mesajla katıldı.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, Bosna Hersek'in doğusundaki Srebrenitsa'da 1995'te Sırp birliklerince yapılan ve 8 binden fazla Boşnak sivilin acımasızca katledildiği soykırımın 31'inci yılı dolayısıyla düzenlenen anma programına katıldı.
Bosna Hersek'teki savaşta Srebrenitsa'da Birleşmiş Milletler (BM) askerlerinin üs olarak kullandığı eski akümülatör fabrikasında düzenlenen programda Göktaş, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın mesajını okudu.
Göktaş'ın okuduğu, Erdoğan'ın mesajında şu ifadeler yer aldı:
"Sevgili Bosna Hersekliler, kıymetli şehit aileleri, aziz kardeşlerim. Sizleri en kalbi duygularımla, saygıyla, muhabbetle selamlıyorum. Yakın tarihimizin en büyük utanç vesikalarından Srebrenitsa Soykırımı'nın 31'inci yıl dönümünde, uluslararası toplumun taahhüt ve güvenlik vaatlerine rağmen, acımasızca katledilen Boşnak kardeşlerimizi rahmetle yad ediyorum. Kalbimizin en derinlerinde açılan bu yaranın acısını halen taşıyan, Türkiye Cumhuriyeti'nin her bir vatandaşı adına, siz değerli kardeşlerime bugün bir kez daha taziyelerimi sunuyorum. Aradan geçen 31 yıla rağmen şehitlerimiz için devam eden kimlik tespiti ve defin çalışmaları, buradaki kardeşlerimizin karşı karşıya bırakıldığı kapsamlı ve sistematik cinayetin dehşet verici boyutlarını net bir şekilde ortaya koyuyor.
Merhum Cumhurbaşkanı Aliya İzetbegoviç'in, 'Ne yaparsanız yapın, ama soykırımı unutmayın, çünkü unutulan soykırım tekrarlanır.' ikazının gereği olarak Srebrenitsa Soykırımı'na dair farkındalığın artırılması için her zeminde gayret gösteriyoruz. Birleşmiş Milletler Genel Kurulunun 11 Temmuz'u, '1995 Srebrenitsa Soykırımı'nı Anma Uluslararası Günü' olarak ilan etmesi için Bosna Hersekli kardeşlerimizle birlikte yoğun çalışmalar yürüttük. Ülkemizin destekleriyle kurulan ve geçtiğimiz yıl açılışını yaptığımız 'Srebrenitsa Soykırımı Kurbanları Anma Müzesi'ni hayata geçirdik. Hem ikili düzeyde hem de çok taraflı platformlarda, Bosna Hersek'te barış, huzur ve istikrarın korunmasına katkı vermek amacıyla geniş kapsamlı temas ve girişimler gerçekleştirdik. Bu gayretlerimizin esas hedefi, elbette, böyle bir suçun dünyanın hiçbir yerinde bir daha tekerrür etmemesini sağlayacak temel ve tedbirleri devreye almaktır.
Bununla birlikte, Gazze'de çoğu çocuk ve kadın 73 bin masumun hayatına mal olan vahşet, uluslararası toplumun Srebrenitsa'dan gerekli dersleri ne yazık ki halen çıkarmadığını gösteriyor. Hiçbir caninin sivilleri hedef almaya cüret edemeyeceği daha adil bir dünya ve daha sorumlu bir uluslararası toplum için, 'Dünya 5'ten büyüktür' şiarıyla yürüttüğümüz ısrarlı çalışmalara devam edeceğiz.
Srebrenitsa Soykırımı ise insanlık tarihine sürülen utanç lekesi belirginliğini korurken, Bosna Hersek'te gerilimi artırma riski taşıyan söylem ve eylemleri doğru bulmuyor, bunları kati surette reddediyoruz. Savaş sonrası evlerine dönen kişilere yönelik saldırı ve tacizleri, uluslararası mahkeme kararlarının hilafına soykırımın inkar edilip yüceltilmesini ve İslam karşıtı her türlü beyanı lanetliyoruz. Bu tür sorumsuz ve kötü niyetli eğilimlere karşı, uluslararası toplumu daha hassas ve kararlı olmaya çağırıyor, teyakkuza davet ediyoruz.
Avrupa'da sürdürülebilir barış, sükunet, istikrar ve refahın yolu nasıl ki Balkanlar'dan geçiyorsa, Balkanlar'ın huzur ve güvenliği de Bosna Hersek'ten ayrı düşünülemez. Türkiye olarak, Bosna Hersek'in toprak bütünlüğü, egemenliği ve anayasal düzenine yönelik koşulsuz desteğimizi, bugüne dek olduğu gibi, gelecekte de kararlılıkla sürdüreceğiz. Bu anlayışla, Bosna Hersek'in daha müreffeh yarınlara ulaşması için ülkedeki tüm kesimleri kapsayan diyalog ve uzlaşının tesisi yönündeki gayretlerimizi devam ettireceğiz. Bu düşüncelerle, Srebrenitsa Soykırımı'nda şehadet mertebesine erişen Boşnak kardeşlerimize Yüce Allah’tan rahmet niyaz ediyor, aziz hatıraları önünde hürmetle eğiliyorum."
Bosna Hersek'in doğusundaki Srebrenitsa'da, Sırp birliklerince 1995'te yapılan soykırımda katledilen 10 kurbanın cenazesi, Potoçari Anıt Mezarlığı'nda toprağa verildi.
Bosna Hersek İslam Birliği Başkanı Husein Kavazovic'in kıldırdığı cenaze namazının ardından şehitler için dua edildi ve tek tek isimleri okundu. 10 soykırım kurbanının cenazesi, daha önce hazırlanan mezarlarına taşınarak yakınları tarafından toprağa verildi.
Soykırım kurbanlarının defnedilmesi sırasında duygusal anlar yaşandı, hem aileler hem de defin işlemine katılanlar gözyaşlarını tutamadı.
Bakan Göktaş da kurbanların yakınlarıyla buluşarak taziyelerini iletti ve sohbet etti.
Soykırımın 31'inci yılında düzenlenen toplu cenaze törenine katılmak üzere sabah erken saatlerden itibaren anıt mezarlığa gelen kurban yakınlarının ayrılmasıyla soykırımda öldürülenlerin defnedildiği mezarlıktaki kalabalık yerini sessizliğe bıraktı.
Potoçari Anıt Mezarlığı'nda defnedilen 10 kurbandan en genci öldürüldüğünde 20 yaşında olan Senad Jusic, en yaşlı kurban ise katledildiğinde 56 yaşında olan Ramo Dautovic'ti.
Bu yıl toprağa verilen 10 kişinin isimleri şöyle sıralandı:
“Senad Jusic, Muriz Barakovic, Hamed Music, Ramo Alic, Muhidin Osmanovic, Huso Cerimovic, Nuko Nukic, Ahmet Guster, Asım Kunic ve Ramo Dautovic.”
Srebrenitsa'nın 11 Temmuz 1995'te Ratko Mladic komutasındaki Sırp birliklerince işgal edilmesinin ardından Birleşmiş Milletler (BM) bünyesindeki Hollandalı askerlere sığınan sivil Boşnaklar, daha sonra Sırplara teslim edildi.
Kadın ve çocukların Boşnak askerlerin kontrolündeki bölgeye ulaşmasına izin veren Sırplar, en az 8 bin 372 Boşnak erkeği ormanlık alanlar, fabrikalar ve depolarda katletti. Katledilen Boşnaklar toplu mezarlara gömüldü.
Savaşın ardından kayıpları bulmak için başlatılan çalışmalarda, toplu mezarlarda cesetlerine ulaşılan kurbanlar, kimlik tespitinin ardından her yıl 11 Temmuz'da Potoçari Anıt Mezarlığı'nda düzenlenen törenle toprağa veriliyor.
Bu yılki törenin ardından anıt mezarlıkta toprağa verilen kurbanların sayısı 6 bin 782'ye yüksel
Bosna Hersek'in doğusundaki Srebrenitsa'da 1995'te, Sırp güçler tarafından otobüs ve kamyonlara bindirilen Boşnaklardan 8 bin 372'si götürüldükleri ormanlık alanlar, fabrikalar ve depolarda hunharca katledildi. Katledilenlerin cesetleri, ülkedeki çeşitli toplu mezarlara gömüldü.
Savaşın ardından kayıpları bulmak için başlatılan çalışmalarda, toplu mezarlarda cesetlerine ulaşılan kurbanlar, kimlik tespitinin ardından her yıl 11 Temmuz'da Potoçari Anıt Mezarlığı'nda düzenlenen törenle toprağa veriliyor.
Potoçari Anıt Mezarlığı'nda şimdiye kadar 6 bin 772 kurban toprağa verilirken, 250 kurban ailelerin isteğiyle yerel mezarlıklara defnedildi. Srebrenitsa Soykırımı'nda hayatını kaybeden ve cenazesine ulaşılamayan 1000'den fazla kişi bulunuyor.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
