Fed'in bilanço planları resesyonla tersine dönebilir

WASHINGTON - Gülbin Yıldırım

ABD Merkez Bankası'nın (Fed) 4,5 trilyon dolarlık bilançosunu küçültmeye başlama kararını eylülde alacağına yönelik beklentilerin giderek güçlenmesi, sürecin ülke ekonomisi ve küresel piyasaları nasıl etkileyeceğine dair soru işaretlerini beraberinde getirdi.

Ekonomistler, bilanço daraltmanın potansiyel etkilerinin sürecin uzunluğuna, hızına ve başarısına bağlı olacağını belirtirken, ekonominin izleyeceği grafiğin bu faktörler için belirleyici rol oynayacağına işaret ediyor.

Uluslararası Finans Enstitüsü Genel Müdürü Hung Tran, Fed’in bilanço daraltma operasyonlarının ekonominin büyümeye devam etmesine bağlı olduğunu vurguladı.

Tran, Fed'in bu alanda atacağı adımların finansal piyasalara etkisinin sınırlı kalacağını belirterek, şunları kaydetti:

"Fed’in bilanço normalleştirme politikası, istihdamın artmaya devam etmesine bağlı olarak çok kademeli ilerleyecek. Amerikan ekonomisindeki herhangi bir yavaşlama, Fed'in bilanço daraltma sürecini durdurmasına ya da tersine çevirmesine neden olabilir. Bu çerçevede, finansal piyasalara yönelik etkisi en azından ilk birkaç çeyrekte sınırlı kalacaktır."

Tran, bu yılın son çeyreğinde aylık 10 milyar dolarla başlaması beklenen küçültme operasyonları kapsamında bilançonun 2018 sonunda 4 trilyon dolara ineceği öngörüsünde de bulundu.

"Bilançonun küçültülmesinin piyasalara ve ekonomiye zarar vereceğini düşünmüyorum"

Moody’s Analytics Direktörü Ryan Sweet, "Fed'in bilançonun küçültmesinin ekonomiye etkisi, finansal piyasaları nasıl etkilediğine bağlı olacak. Başlangıçta piyasalarda kayda değer bir etki olacağını düşünüyorum. Zaman zaman bazı dalgalanmalar yaşanabilir ancak genel olarak bilançonun küçültülmesinin piyasalara ve ekonomiye zarar vereceğini düşünmüyorum." şeklinde konuştu.

Fed’in portföyündeki tahvillerin piyasaya geri dönmesinin özellikle 10 yıllık ABD devlet tahvili getirilerini kademeli yukarı çekeceğini belirten Sweet, "10 yıllık ABD devlet tahvili faizi, bilanço küçültmesine paralel olarak muhtemelen yıllık 15-25 baz puan yükselecektir." dedi.

Sweet, piyasadaki likiditenin azalacak olmasının doların değerini artırabileceğine dikkati çekerek, son dönemde görülen değer kaybının, Fed’in bilanço küçültme planlarından ziyade Avrupa, İngiltere ve Kanada merkez bankalarının da sıkılaştırma sinyalleri vermesinden kaynaklandığını söyledi.

"Denge bilanço 2,5-3 trilyon dolar"

Ryan Sweet, Fed’in bilançosunu daraltmasının ekonomiye etkilerinin sürecin ne kadar devam edeceğine ve bilançonun bu süreç sonunda ne seviyede olacağına bağlı olduğunu vurgulayarak, "Hesaplamalarımıza göre, bilanço denge seviyesine 2,5 ila 3 trilyon dolar arasında ulaşacak. Fed’in bilançosunu 4,5 trilyon dolardan resesyon öncesindeki 700-800 milyar dolar seviyesine indirmesi mümkün değil." ifadelerini kullandı.