Siyasi tarihin en ilginç seçim iptali

Türk siyaset tarihinin en ilginç seçim iptallerinden biri 27 Mart 1994'te düzenlenen yerel seçimlerde yaşandı. Yüksek Seçim Kurulu, bazı oy pusulalarında Doğru Yol Partisinin (DYP) kırat ambleminin ters basıldığı Nevşehir'de seçimi iptal etti. DYP, yenilenen seçimin da kaybedeni oldu.

31 Mart Mahalli İdareler Genel Seçimleri'nin ardından siyasi partilerce bazı seçim bölgelerinde sonuçlara yapılan itirazlar, geçmiş dönemdeki seçim iptallerini akıllara getirdi.

Doğru Yol Partisi, 27 Mart 1994'teki yerel seçimlerde ambleminin ters basıldığı gerekçesiyle Nevşehir'deki sonuçlara itiraz etti. DYP'nin iptal talebi, Yüksek Seçim Kurulu (YSK) tarafından kabul edildi. İlk seçimde düşük oy alarak başarısız olan DYP, tekrarlanan seçimlerde de ipi göğüsleyemedi. O dönem Refah Partisi Genel Başkanı olan Necmettin Erbakan, yaşananları "Yok beygir sağa bakmış, yok beygir sola bakmış, işte buyurun, beygir nalları dikti'' sözleriyle yorumladı.

27 Mart 1994 seçimlerinde Refah Partisinden Nevşehir adayı olan ve her iki seçimi de kazanan Yalçın Demir, seçimin nasıl iptal edildiğini ve yaşananları AA muhabirine anlattı.

Devlet memurluğundan 23 Ocak 1994'te emekliliğini istediğini ve 27 Mart seçimlerinde Refah Partisinden Nevşehir belediye başkan adayı olduğunu hatırlatan Demir, seçimi kazandığını ve göreve başladığını anlattı.

Parti ambleminin ters basılması nedeniyle DYP'nin seçim sonuçlara itiraz ettiğini söyleyen Demir, dönemin DYP Nevşehir Milletvekili Esat Kıratlıoğlu'nun il ve ilçe seçim kurullarına itiraz ettiğini aktardı. İl ve ilçe seçim kurullarının itirazı reddettiğini belirten Demir, şöyle devam etti:

"Aradan 20 gün kadar bir zaman geçti. Haber geldi, televizyonlarda filan bahsediliyor. Emekliliğimle ilgili bir yanlış mı yaptım diye kendimde aradım kabahati ama çok şükür öyle bir şey yokmuş. Benim dışımda cereyan etmiş konu. Oy pusulalarının bir kısmında Doğru Yol Partisi amblemindeki atın başı sola bakıyormuş. 36 bin oy pusulası basılmış, bu pusulalardan 12 bininde atın başı sola, 24 bininde ise sağa bakıyordu. Yüksek Seçim Kurulunun kararında 'Seçmenin partiyi tanımada güçlük çekeceği gerekçesiyle' diye bir ifade geçiyor. 4'e karşı 3 oyla seçim iptal edildi."

İtirazdan karar sonrası haberdar olduğu için karşı bir hamlede bulunamadıklarını ifade eden Demir, "İtirazdan hiç bilgimiz olmadığı için takip etmek, cevaplamak, tereddütleri ortadan kaldırmak gibi bir gayretimiz de olmadı. Neticede böyle bir karar verildi ama enteresan bir netice aldık. Başta rahmetli Necmettin Erbakan Hocamız ve Tayyip Bey olmak üzere Ankara, Kayseri, Konya ve Malatya gibi şehirlerde aynı dönemde belediye başkanı seçilen arkadaşlarımız iptal edilen seçimde buraya geldi. Propaganda döneminde el birliğiyle büyük bir coşku yaşandı. 3 ay kadar sonraya seçim günü verildi ve 3 Temmuz'da ikinci seçim yapıldı." diye konuştu.

"SHP, adayını çekip DYP'yi destekledi"

Seçimlerin yenilenmesine kadar geçen sürede belediye başkanlığına, mevcut belediye başkan yardımcılarından birinin vekaleten atandığını anlatan Yalçın Demir, "O dönemde belediyede bulunan başkan yardımcısı bir hanım vardı, ona vekalet verildi. Ve biz 3 ay sonra geldik, yüzde 45 oyla ikinci seçimi kazandık. Birinci seçimde yüzde 32 gibi bir rakamdı. Sonra halkın teveccühü bir kat daha artmış oldu. Doğru Yol Partisi de oyunu artırdı ama biz daha çok artırdık." dedi.

DYP adayının aynı zamanda il başkanlığını yürüten Taner Erdoğan olduğunu belirten Demir, "SHP, aday göstermeyerek Doğru Yol Partisine destek verdi ama ona rağmen biz, genel merkezimizle beraber gösterilen gayret neticesinde başarılı bir sonuç aldık. Erbakan Hocamız bazen esprili bir usul takip ederdi. Oy pusulalarında atın sola baktığı meselesine bir ilave yaptı hocamız. Dedi ki, 'Doğru Yol Partisi zaten sola bakıyor, hiç sağa bakmadı ki.' Böyle bir espri de tam yerine oturdu." ifadelerini kullandı.

DYP adayı Taner Erdoğan

DYP'nin 1994 yerel seçimlerinde Nevşehir'den belediye başkan adayı gösterdiği Taner Erdoğan da o dönemde yaşanan seçim iptaline ilişkin AA'ya yaptığı açıklamada, partisinin ambleminin ters basılmasının seçmeni yanıltacağı düşüncesiyle YSK'ye seçimin yenilenmesi talebinde bulunulduğunu hatırlattı. Taner Erdoğan, YSK'nin, söz konusu seçimin yenilenmesi kararını aldığını kaydetti.

Yenilenen seçimleri Refah Partisi adayı Yalçın Demir'in kazandığını ifade eden Taner Erdoğan, iptal edilen seçimde yaklaşık 9 bin oy alan Demir'in, yenilenen seçimde yaklaşık 13 bin civarında oyla belediye başkanı seçildiğini söyledi.