ÇANAKKALE - Mehmet Bayer
Çanakkale Savaşları'nda, Osmanlı Ordusunda görev yapan alayların sancaklarına törenle takılan ve "Sancak Çanakkale" adıyla bilinen madalyalar, büyük savaşın hatıralarından biri olarak tarihteki önemini koruyor.
Gelibolu Yarımadası'ndaki "Çanakkale 1915 Seddülbahir Özel Müzesi"nin sahibi ve yerel tarih araştırmacısı Ahmet Uslu, AA muhabirine yaptığı açıklamada, savaşta sancaklara takılan madalyaların çok önemli olduğunu söyledi.
"Harp madalyası" olarak bilinen madalyaların üzerinde "1332" tarihinin bulunduğunu aktaran Uslu, "Normal olarak büyüklükleri 45-55 milimetredir fakat 67 milimetrelik Berlin'de yapılmış özel madalyalar vardır. Birinci Dünya Savaşı'nda başarılı olan alayların sancaklarına merasimle takılan bu madalyalara 'Sancak Çanakkale' denilir. Çok özel isimleri vardır. Çanakkale Savaşları'na ait bazı fotoğraflarda sancaklara madalya takımı törenleri yansımıştır. Sancakların üst köşelerinde bu madalyaları görebilirsiniz" ifadesini kullandı.
Uslu, hem 57'nci Alay dahil Çanakkale'de hem de Arabistan, Irak gibi Birinci Dünya Savaşı'nın diğer cephelerindeki alayların sancaklarında bu madalyaların bulunduğunu dile getirdi.
Sancağın, tek kelimeyle o askeri birliğin namusu olduğunu vurgulayan Uslu, şunları kaydetti:
"Sancak madalyalarının 300 dolayında yapıldığı biliniyor ama bugün Türkiye'de 20-30'unun bulunduğu, koleksiyoncular tarafından ifade edilmektedir. Müzemde sergileyeceğim madalyayı açık artırmadan aldım. 'Sancak Çanakkale' madalyasının Çanakkale'de olması gerektiğini düşündüm ve buraya getirdim. Anadolu'dan ziyarete gelen insanlar bu madalyayı görebilecek. Üzerinde Sultan Reşad'ın tuğrası var fakat önemli olan üzerindeki minesidir. Mineler Almanya'da yapılmış. Madalyanın arkasında ise Berlin'de bir şirket tarafından yapıldığına dair ibare yer alıyor."
Kendileri gitti, hediye kutuları kaldı
Uslu, müzesinde sergilediği önemli eserler arasında Çanakkale'ye savaşmak için gelen İngiliz askerlerine dağıtılan metal hediye kutularından birinin de yer aldığını anlattı.
İngiliz Ordusundaki subaylara, 1914 senesinde yeni yıl dolayısıyla hediyeler verildiğini aktaran Uslu, "Bu hediyelerden birine ulaştım. Bu, tenekeden yapılmış bir hediye kutusu. İçine sigara, şekerlemeler, küçük bir not defteri ve kalemi konuluyordu. Kutunu üzerinde ise İngiliz kraliçesinin resmi yer alıyor" açıklamasında bulundu.
Ahmet Uslu, İngilizlerin kendilerini "dünyada üzerinde güneş batmayan imparatorluk" diye tanımladığı için kutunun üzerinde Japonya, Belçika, Rusya, Kanada ve Sırbistan gibi ülkelerin isimlerine yer verildiğini bildirdi.
Bu kutuların, İngiliz askerlerinin Çanakkale'ye gelirken cebinde veya çantasında bulundurduğu bilgisini veren Uslu, "İçindeki malzemeler bittikten sonra, hatıra bir kutu olarak saklanmış. Ne yazık ki sahibinin nerede olduğunu bilmiyoruz ama kutu Çanakkale'de kalmış" diye konuştu.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
